Áp lực hạ tầng và yêu cầu tất yếu từ thực tiễn
Phát biểu tại hội thảo, các chuyên gia và nhà quản lý đều thống nhất nhận định: Thủ đô Hà Nội đang đối mặt với sức ép khổng lồ từ sự bùng nổ phương tiện cá nhân. Với quy mô dân số trên 8 triệu người cùng hàng triệu lượng người vãng lai, tốc độ gia tăng ô tô (trên 10%/năm) và xe máy đang vượt xa tốc độ phát triển của hạ tầng giao thông. Hiện tại, diện tích đất dành cho giao thông tĩnh và các bãi đỗ xe công cộng mới chỉ đáp ứng dưới 1% so với yêu cầu quy hoạch (3 - 4%), dẫn đến thực trạng hơn 90% lượng phương tiện phải đỗ tại các khu vực đất xen kẹt, lòng đường, vỉa hè hoặc không gian công cộng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến mỹ quan đô thị và trật tự an toàn giao thông.
Bên cạnh đó, làn sóng chuyển đổi lịch sử sang phương tiện giao thông điện nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050 đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển đồng bộ mạng lưới trạm sạc. Việc chỉ dựa vào các bãi đỗ xe truyền thống hay trạm sạc đơn lẻ dưới hầm chung cư không chỉ tiềm ẩn nguy cơ quá tải lưới điện cục bộ mà còn làm gia tăng rủi ro về an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).
Mô hình tích hợp "3 trong 1" và tầm nhìn chiến lược dài hạn
Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trên, hội thảo đã thảo luận sâu về mô hình "3 trong 1" – giải pháp kết hợp đồng bộ giữa bãi đỗ xe thông minh nhiều tầng, hệ thống trạm sạc điện công nghệ cao và điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).
Theo các chuyên gia, mô hình này không chỉ giúp tối ưu hóa hệ số sử dụng đất mà còn tạo ra cơ chế "san phẳng phụ tải" (Peak shaving) cho lưới điện đô thị nhờ nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ. Đặc biệt, dự án thực tiễn Trung tâm đỗ xe thông minh và Dịch vụ chăm sóc xe Công nghệ số Thuận An (tại ô đất C11.P5, đường Vũ Đức Thận, phường Việt Hưng, quận Long Biên) được đánh giá là mô hình điểm tiêu biểu trong việc ứng dụng công nghệ tự động hóa, kiểm soát biển số bằng AI (ANPR), thanh toán không dừng, cùng các giải pháp PCCC chuyên sâu phòng chống sự cố pin Lithium-ion (như vách ngăn chịu lửa E120, camera nhiệt AI và mền chữa cháy chuyên dụng).
Đặt dưới lăng kính quy hoạch đô thị với tầm nhìn 100 năm (2026 – 2126), hệ thống giao thông tĩnh không dừng lại ở một công trình đơn thuần mà phải được thiết kế theo hướng cấu trúc linh hoạt (Adaptive Infrastructure). Hạ tầng này sẵn sàng thích ứng với các xu hướng tương lai như xe tự hành (AV), công nghệ sạc không dây, trạm trung chuyển đa phương thức (Mobility Hubs) và công nghệ sạc ngược hai chiều (V2G) để đưa năng lượng phản hồi ngược lại lưới điện quốc gia trong giờ cao điểm.
Đề xuất cơ chế, chính sách và lộ trình nhân rộng
Để đưa các mô hình tiên tiến này đi vào đời sống, các đại biểu kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước cần sớm hoàn thiện khung pháp lý tích hợp; ban hành các bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành đối với trạm sạc và PCCC pin xe điện; đồng thời xây dựng cơ chế một đầu mối điều phối nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị thủ tục đầu tư. Việc đẩy mạnh cơ chế hợp tác công - tư (PPP), công khai quy hoạch quỹ đất và tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh sẽ là chìa khóa quan trọng thu hút nguồn lực xã hội hóa, hiện đại hóa hạ tầng giao thông tĩnh của Thủ đô.
Cũng trong khuôn khổ hội thảo đã diễn ra Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Viện Hỗ trợ pháp lý và Bảo vệ môi trường với các đối tác chiến lược nhằm đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, năng lượng tái tạo và phát triển nguồn lực truyền thông trong thời gian tới.
