Sự kiện Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 diễn ra ngày 13/10 tại Hà Nội đã trở thành điểm giao thoa quan trọng giữa chính sách, quản trị và sở hữu trí tuệ. Quy tụ hơn 300 đại biểu là lãnh đạo cơ quan quản lý, chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nhân, diễn đàn tập trung làm rõ vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh trong việc hiện thực hóa Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và Quyết định 1157/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Khung chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh.
Báo cáo đề dẫn tại diễn đàn chỉ ra rằng, trong bối cảnh môi trường kinh doanh có sự sàng lọc khốc liệt – tiêu biểu như năm 2025 có gần 297,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới hoặc quay lại hoạt động nhưng cũng tới 227,2 nghìn doanh nghiệp rút lui – thì các nguồn lực hữu hình như vốn hay công nghệ mua ngoài không còn là lợi thế duy nhất. Khảo sát từ VCCI và Blue C công bố cuối năm 2025 cho thấy mức độ trưởng thành thực thi văn hóa doanh nghiệp mới đạt điểm trung bình 43,84/100, phản ánh khoảng cách lớn từ nhận thức đến quản trị thực tế. Dưới góc độ sở hữu trí tuệ và quản trị thương hiệu, bản sắc văn hóa và đạo đức kinh doanh chính là hạt nhân tạo nên uy tín, giảm thiểu chi phí giao dịch, bảo vệ giá trị nhãn hiệu và nâng cao niềm tin của đối tác cũng như người tiêu dùng.
Đặc biệt, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa phát triển mạnh mẽ, văn hóa tổ chức được xem là "phần hồn" quyết định hiệu quả của chuyển đổi số. Việc ứng dụng công nghệ hay công cụ AI mới không thể phát huy tác dụng nếu thiếu một văn hóa cho phép thử nghiệm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và tôn trọng quyền sở hữu dữ liệu. TS. Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ KH&CN) nhấn mạnh, hành lang pháp lý hiện nay đã mở ra nhiều đòn bẩy thiết thực như Điều 38 và Điều 9 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị định 320/2025/NĐ-CP (cho phép tính chi phí R&D được trừ tối đa 200% khi xác định thuế TNDN), hay Điều 17 Luật Thuế TNDN về trích lập Quỹ Phát triển KH&CN. Tuy nhiên, để biến các chính sách này thành kết quả thực tế, doanh nghiệp phải xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo có trách nhiệm, chủ động đăng ký bảo hộ và thương mại hóa các tài sản trí tuệ do chính mình tạo ra.
Đúc kết sự kiện, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME) khẳng định văn hóa kinh doanh phải trở thành năng lực bên trong, giúp doanh nghiệp quản trị tốt hơn, đổi mới hiệu quả hơn và phát triển bền vững. Việc mỗi doanh nghiệp chủ động giải quyết các bài toán nội tại, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và thực hành kinh doanh liêm chính sẽ tạo tiền đề xây dựng một hệ sinh thái văn hóa kinh doanh Việt Nam vững chắc, đủ sức bảo vệ và phát huy giá trị thương hiệu Việt trên trường quốc tế.
