Sự kiện là hoạt động trọng tâm chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5, đồng thời hướng tới kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và 51 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm (20/5/1975 - 20/5/2026). Với chủ đề “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược”, chương trình đã thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia và sinh viên, tạo không gian giao lưu tri thức và khẳng định vai trò của khoa học trong việc định hình tương lai đất nước.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Ngô Văn Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, tri thức từ phòng thí nghiệm phải được chuyển hóa thành giá trị thực tiễn thông qua hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tại buổi tọa đàm, PGS.TS. Tô Thị Mai Hương đến từ Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình "USTH Innovation Hub". Đây là hệ sinh thái dựa trên 7 trụ cột cốt lõi, bao gồm khai thác tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và ươm tạo khởi nghiệp. Những thành quả bước đầu như việc hình thành 15 startup từ cựu sinh viên hay các sản phẩm ứng dụng thực tế như Sacaromin và Neuro Bio đã chứng minh hiệu quả của mô hình hợp tác mở (Joint-lab) giữa nhà trường và doanh nghiệp. PGS.TS. Tô Thị Mai Hương khẳng định, mối liên kết "viện - trường - doanh nghiệp" chính là chìa khóa để đưa các nghiên cứu khoa học vào thị trường một cách bền vững.
Tiếp nối dòng chảy công nghệ, TS. Ngô Mạnh Tiến, Trưởng phòng Tự động hóa các thí nghiệm vật lý thuộc Viện Vật lý, đã trình bày về quy trình làm chủ công nghệ Robot di động tự hành (AMR) tại Việt Nam. Đây là hướng công nghệ chiến lược phục vụ các lĩnh vực đặc thù như an toàn bức xạ, công nghệ hạt nhân và y tế. Các hệ robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) do nhóm nghiên cứu phát triển đã được thử nghiệm thành công tại Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt và các bệnh viện lớn như Bệnh viện 103, giúp giảm thiểu phơi nhiễm phóng xạ cho nhân viên y tế. Qua đó, TS. Ngô Mạnh Tiến nhấn mạnh việc đào tạo nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm nội địa là yếu tố sống còn để giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu.
Song song với các phiên tọa đàm chuyên sâu, không gian Triển lãm sách đã giới thiệu đến độc giả hơn 500 đầu sách và ấn phẩm khoa học tiêu biểu cùng hệ thống 12 tạp chí khoa học uy tín của Viện Hàn lâm. Điểm nhấn đặc biệt của triển lãm là khu vực trưng bày 50 ảnh tư liệu ghi dấu hành trình nửa thế kỷ xây dựng và phát triển của Viện, tái hiện những cột mốc quan trọng và đóng góp của các thế hệ nhà khoa học đối với nền kinh tế - xã hội. Ngoài ra, ban tổ chức cũng triển khai hoạt động tặng hơn 200 đầu sách nhằm lan tỏa tình yêu tri thức và thúc đẩy văn hóa đọc trong cộng đồng. Sự kiện sẽ kéo dài đến hết ngày 21/5/2026, tiếp tục là điểm hẹn thường niên ý nghĩa để khơi dậy niềm đam mê khoa học và tinh thần học tập suốt đời cho thế hệ trẻ.
