Tại lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Nông nghiệp Việt Nam và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất ngày 10/10/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong định hướng phát triển của Học viện.
Theo đó, hoạt động nghiên cứu cần gắn chặt hơn với yêu cầu thực tiễn, hướng tới những giải pháp có khả năng giảm chi phí sản xuất, nâng cao thu nhập cho người nông dân và tăng sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Học viện cũng được đề nghị tăng cường liên kết giữa nhà trường, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất, qua đó tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu được ứng dụng rộng rãi hơn.
Định hướng này cho thấy yêu cầu đối với một cơ sở đào tạo và nghiên cứu nông nghiệp không chỉ dừng ở việc tạo ra tri thức, mà còn phải nâng cao khả năng chuyển hóa tri thức thành công nghệ, quy trình và giải pháp phục vụ sản xuất.
Theo thông tin công bố trên website Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhà trường đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 trong quản trị, giảng dạy và nghiên cứu. Đây là một trong những hướng tiếp cận nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ trong môi trường đại học.
Trong lĩnh vực khoa học cây trồng, các hướng nghiên cứu mới trên thế giới đang kết hợp công nghệ sinh học với khoa học dữ liệu, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Những phương pháp như phân tích dữ liệu đa hệ, công nghệ chỉnh sửa hệ gen, đánh giá kiểu hình với thông lượng cao và rút ngắn chu kỳ chọn tạo giống đang mở ra khả năng cải thiện đặc tính cây trồng, đồng thời hỗ trợ nghiên cứu khả năng thích ứng trước các điều kiện bất lợi của môi trường.
Đây là những xu hướng có ý nghĩa đối với nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Tuy nhiên, việc lựa chọn và triển khai từng công nghệ cần dựa trên điều kiện canh tác, đặc điểm cây trồng, hiệu quả kinh tế và khả năng tiếp nhận của người sản xuất.
Một ví dụ đáng chú ý trong danh mục nghiên cứu của Học viện là đề tài phát triển mô hình ứng dụng công nghệ plasma lạnh kết hợp AIoT trong điều tiết quá trình sinh trưởng, phát triển của cây cà chua theo thời gian thực. Theo hệ thống quản lý khoa học của Học viện, đây là đề tài nghiên cứu được triển khai trong giai đoạn 2026–2030.
Việc kết hợp công nghệ plasma lạnh với AIoT gợi mở hướng nghiên cứu ứng dụng các giải pháp công nghệ và hệ thống kết nối thông minh trong theo dõi, điều tiết quá trình sinh trưởng của cây trồng. Dù vậy, hiệu quả thực tế của mô hình cần được đánh giá qua kết quả nghiên cứu, thử nghiệm và khả năng triển khai trong điều kiện sản xuất cụ thể.
Bên cạnh đó, Ban Khoa học và Công nghệ của Học viện cũng công bố các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao liên quan đến giống cây trồng, công nghệ sinh học, chế phẩm vi sinh, hệ thống sấy và những giải pháp phục vụ sản xuất. Danh mục này cho thấy phạm vi nghiên cứu không chỉ tập trung vào công nghệ số mà còn bao gồm các công nghệ sinh học, kỹ thuật và công nghệ sau thu hoạch.
Với nông nghiệp, giá trị của công nghệ không chỉ nằm ở tính mới của thiết bị hay thuật toán, mà còn ở khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể như năng suất, chất lượng nông sản, chi phí đầu vào, an toàn thực phẩm và tác động môi trường. Vì vậy, quá trình chuyển giao cần đi cùng thử nghiệm thực tế, hướng dẫn kỹ thuật và đánh giá hiệu quả kinh tế để người sản xuất có cơ sở áp dụng.
Trong phát biểu tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Học viện phát huy vai trò kết nối giữa Nhà nước, nhà trường, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, đổi mới quản trị và tăng cường ứng dụng công nghệ trong đào tạo, nghiên cứu. Học viện cũng được định hướng phấn đấu vào nhóm 100 trường đại học hàng đầu châu Á vào năm 2045.
Để hiện thực hóa những định hướng này, một trong những yêu cầu quan trọng là tăng cường liên kết giữa nghiên cứu và thị trường. Doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất cần tham gia xác định bài toán thực tiễn; các nhóm nghiên cứu cần phát triển giải pháp phù hợp; còn hoạt động chuyển giao phải hỗ trợ người dùng tiếp cận và vận hành công nghệ hiệu quả.
Sau 70 năm xây dựng và phát triển, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đang tiếp tục đặt trọng tâm vào đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Trong giai đoạn nông nghiệp chuyển dịch theo hướng hiện đại, xanh và dựa nhiều hơn vào dữ liệu, khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất sẽ là một tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả đổi mới sáng tạo và đóng góp của khoa học đối với ngành.
