Nông nghiệp xanh và câu chuyện ESG: "Tấm hộ chiếu" định hình vị thế nông sản Việt

Thông điệp mạnh mẽ này được định hình xuyên suốt tại Hội thảo chuyên đề "Giải pháp công nghệ và mô hình triển khai phục vụ Nông nghiệp xanh - ESG - Net Zero - Chuyển đổi số & AI", do Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) phối hợp cùng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) tổ chức ngày 3 - 4/6 tại Hà Nội. Sự kiện thu hút giới chuyên gia, các doanh nghiệp đầu ngành và khối cơ sở đào tạo cùng ngồi lại để tìm lời giải cho bài toán kinh tế phát thải thấp – một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập sâu rộng khi thước đo giá trị của một doanh nghiệp giờ đây không chỉ nằm ở doanh thu, mà còn ở sự minh bạch về dữ liệu, khả năng kiểm soát dấu chân carbon và tính bền vững của chuỗi cung ứng.

Nhìn nhận trực diện vào thực tế này, ông Đặng Huy Đông – Chủ tịch VGA khẳng định chuyển đổi xanh chính là điều kiện sống còn. Nếu chuyển đổi số mang tính lựa chọn để tối ưu hóa vận hành, thì chuyển đổi xanh là tấm vé bắt buộc để doanh nghiệp không bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong kỷ nguyên của “chuyển đổi kép”, số hóa chính là công cụ để cụ thể hóa các mục tiêu xanh. Chuyển đổi xanh không thể là những cam kết định tính hay khẩu hiệu suông, mà phải được lượng hóa bằng những con số biết nói thông qua từng công đoạn sản xuất. Minh chứng từ thực tế, nhiều doanh nghiệp thành viên VGA đã chủ động chuyển dịch sang mô hình kinh tế tuần hoàn, ứng dụng năng lượng tái tạo và giải pháp số để vừa tối ưu chi phí, vừa phá vỡ các rào cản kỹ thuật khắt khe từ các thị trường nhập khẩu khó tính. Đồng quan điểm, ông Phùng Đức Tiến – nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cảnh báo, dù đạt nhiều kỷ lục về xuất khẩu, nông sản Việt vẫn phải đối mặt với các bộ tiêu chuẩn xanh ngày càng nghiêm ngặt. Lối thoát duy nhất là phải nâng cao nhận thức, đẩy mạnh ứng dụng AI, IoT, Big Data và Blockchain để kiến tạo một nền nông nghiệp thông minh, biến các chứng nhận kiểm toán carbon thành “tấm hộ chiếu xanh” quyền lực bước ra thế giới.

Bên cạnh giải pháp công nghệ, hội thảo đặc biệt nhấn mạnh tầm nhìn dài hạn về nguồn nhân lực – bệ đỡ cốt lõi để hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050 của Việt Nam. Tiên phong trong hành trình này, NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội chia sẻ, giáo dục nghề nghiệp phải đi trước một bước, không chỉ đào tạo kỹ năng mà phải là nơi chuyển giao và ứng dụng công nghệ xanh. Với đề án chiến lược “Trường ESG - Net Zero” giai đoạn 2026 - 2030, HHT đặt mục tiêu cắt giảm 50% phát thải vào năm 2028 và đạt trung hòa carbon vào năm 2030. Việc thành lập Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG Agritech của nhà trường không chỉ dừng lại ở mô hình trình diễn nông nghiệp tuần hoàn, mà còn đảm nhận vai trò kết nối, cung cấp giải pháp kiểm kê khí nhà kính và tư vấn ESG cho các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn Thủ đô. Sự đồng hành chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các định chế giáo dục như mô hình của HHT được kỳ vọng sẽ sớm chuẩn hóa thành các bộ tiêu chí ESG cụ thể, lan tỏa nhận thức và chuyển hóa thành hành động xanh thiết thực, tạo đà bứt phá cho nền kinh tế xanh quốc gia.